PCM April 30, 2007
by Toon Van Daele
De Beste BackuptoolWaarôm backups maken noodzakelijk is, hoeven we u niet meer uit te leggen. Wél interessant zijn de verschillende oplossingen waarmee u dat kunt doen: alles over backup-functies in XP en Vista, commerciële software en gratis tools. Backuppen is net zoiets als de kattenbak verschonen ff afwassen: het is niet leuk, maar het moet nu eenmaal gebeuren. En is de klus eenmaal geklaard, dan valt het achteraf altijd mee, zeker als je bedenkt dat backups maken met een beetje goede software bijna vanzelf gaat. Er zijn altijd mensen die redenen verzinnen om maar geen backup te hoeven maken. Een voorbeeld: "Mijn harde schijf heeft een mtbf (mean-time between failure) tot wel 600000 uren, of bijna 70 jaar." Tja, in de praktijk blijkt die slijtagevrjje periode eerder tussen de 3 en 5 jaar te liggen. Bovendien wordt er bij de mbtf geen rekening gehouden met mogelijke virus- of hackersaanvallen. Wie verstandig met zijn pc omgaat, maakt van tijd tot tijd ean backup. De betere backupsoftware regelt dat helemaal zelf, zodat u er nauwelijks omkijken naar hebt.
VulstregelsBij backups geldt een aantal vuistregels. Ten eerste: maak een backup op een extern en betrouwbaar medium. Het spreekt voor zich dat het niet slim is om een backup op dezelfde fysieke schijf te plaatsen als de rest van uw bestanden. In het ideale geval zet u uw backups op een nas-schijf die in een andere ruimte staat dan uw pc. Uw gegevens zijn dan meteen beschermd tegen andere calamitetten, zoals brand of diefstal. Ten tweede geldt: tenzjj uw backups zijn beschermd via raid, is het verstandig om meer dan één backup te maken, op verschillende informatiedrager.
Ingebouwde backuptoolsBackups maken kan prima met de ingebouwde tools van XP en Vista, hoewel u er wel rekening mee moet houden dat de backuptool van XP wat beperkt is en die in Vista pas leuk wordt als u één van de duurste drie Vista-vorsies hebt.
Eigen ScriptEen backup maken kan heel simpel. Hebt u bijvoorbeeld aile belangrijke gegevens in een paar mappen opgeslagen, dan hebt u in principe al genoeg aan het opdrachtre-geicommanao xcopy. Het opstarten van een eenvoudig batchbestand is dan voldoende om alle nieuwe of vernieuwde gegevens uit die mappen naar (bijvoorbeeld) een netwerkmap te kopiëren. In zo'n batchbestand hoeft u nauwelijks meer dan de volgende regel op te nemen: xcopy c:\mijndata z:\backups /M/E/H/R/I/Y De parameters /M/E/H/R/I/Y zorgen voor extra functionaliteit. /M schakelt het archiveringskenmerk van al gekopieerde bestanden uit (zodat u alleen nieuwe of gewijzigde bestanden mee kopieert); /E kopieert ook lege (sub)mappen; /H kopieert ook verborgen en systeembestanden; /R overschrijft alleen-lezenbestanden; /I neemt aan dat het doel een map is, als het doel niet bestaat en er meer dan één bestand wordt gekopieerd; /Y vraagt niet om bevestiging bij het overschrijven van een bestaand doelbestand.
Back-Up in XPWerkt u liever met een grafische interface, dan kunt u het in Windows XP ingebouwde MS Back-up overwegen. U vindt deze tool bij Alle programma's, Bureau-accessoires, Systeemwerkset. XP Home-gebruikers installeren die via de installatie-cd. Een dubbelklik op ntbackup.msi in de map \ValueAdd\Msft\Ntbackup volstaat. U kunt de tool in geavanceerde modus of in wizardmodus draaien. Helaas is backuppen naar cd of dvd niet mogelijk. Wel kunt u de backup via de ingebouwde brandfunctie naar cd overzetten wanneer u als backuplocatie %userprofile%\Local Settings\Application Data\Microsoft CD Burning\backup.bkf opgeeft. U kunt bepaalde bestandstypen uitsluiten, maar u kunt de backup bijvoorbeeld niet beperken tot specifieke bestandstypen, tenzij u die in elke map handmatig aanduidt. Wilt u controleren of de backup correct is weggeschreven, dan moet u die optie wel eerst activeren: zet een vinkje op het tabblad Algemeen bij Gegevens controleren nadat het maken van de backup is voltooid.
Vista's Back-UpcentrumWindows Vista heeft de ingebouwde backupfunctie uitgebreid tot een Back-upcentrum. In aile Vista-versies kunt u een backup maken van (geselecteerde) bestanden. Systeem- en programma-bestanden worden niet meegekopieerd. U hebt hierbij de keuze uit een aantal voorgedefinieerde bestandscategorieën: Afbeeldingen, Muziek, Video's, E-mail, Documenten, Tv-programma's, Gecomprimeerde bestanden en Extra bestanden (bestanden die niet bij de overige categorieën passen). Gebruiksvriendelijker dan bij XP, maar specifieke bestanden selecteren zit er dus niet bij. Op Vista Home Basic na kunt u deze backups bovendien inplannen en wel zodanig dat Vista automatisch checkt op nieuwe of bijgewerkte bestanden, om die vervolgens op het door u ingestelde tijdstip te backuppen. Het Back-upcentrum wordt pas echt interessant in Vista Ultimate, Business en Enterprise. Deze versies bieden namelijk de mogelijkheid om een'Windows CompletePC Back-up' te maken. Daar hoort altijd het systeemvolume bij, maar u kunt bijvoorbeeld ook de eventuele XP-partitie erbij nemen. Het terug-zetten van zo'n image doet u dan via de Windows Herstelomgeving vanuit de installatie-cd. Bepaalde gegevens selectief terugzetten is echter niet mogelijk. In deze Vista-versies zit ook de mogelijkheid om automatisch backups van uw bestanden te laten maken, zodat u achteraf naar verschillende versies van die bestanden kunt teruggrijpen. Goed om te weten is nog dat u via de Microsoft-site de tool Windows NT Backup-Restory Utility gratis kunt downloaden. Hiermee zet u backups die in XP gemaakt zijn, terug naar Vista.
Gratis BackuptoolsOp internet zijn legio backupprogramma's te vinden. Alleen al op www.snapfiles.com/Freeware/system/fwbackup.html staan meer dan dertig freewareprogramma s (echte backupprogramma's én synchronisatietools). Sommige zijn zeer specifiek — bijvoorbeeld alleen voor backups van Outlook Express-gegevens — terwijl andere nauwelijks meer zijn dan een grafi-sche schil rond eenvoudige kopieer- (en compressie)functies. In elk geval zit er een aantal prima betrouwbare backupprogram-ma's tussen, zoals Cobian Backup (www.educ.umu.se/~cobian, zie ook PCM augustus 2005) en SyncBack. Deze laatste onderwerpen we aan nader onderzoek, net als Areca Backup, een opensourcetool.
Areca Backup 4.1.7Areca Backup is ontwikkeld in java, draait onder Linux en Windows, maar ver-eist wel de installatie van java Runtime 1.4.2 of hoger. De tool reageert soms traag op onze invoer en de (online) helpfunctie blijkt minimaal. Toch heeft dit programma wat opties die vooral ook interessant zijn voor gevorderde gebruikers. Zo kunt u backups versleutelen met 128-bits triple-des of aes, en comprimeren naar zip-archieven (tot 4 GB per archief). U kunt kiezen tussen een volledige en incremen-tele backups. Incrementele archieven kunt u wel combineren (merge): dat houdt in dat alleen de meest recente wijzigingen van de bestanden in de bewuste archieven worden behouden. Er zijn geavanceerde filteropties, zowel voor inclusie als exclu-sie. U kunt niet alleen op bestandsgrootte, -extensie en -datum filteren, maar ook reguliere expressies gebruiken en gelockte bestanden negeren. Na elke backupoperatie kunt u een rap-port laten opslaan of doormailen, en een script laten uitvoeren. De interface oogt Spartaans en verhult nauwelijks dat het voornamelijk een grafische schil is rond wat krachtige opdrachtregelcommando's. Die kunt u uiteraard in een script of batchbestand opnemen, wat handig is voor verdere automatisering. Met SyncBack (www.2brightsparks.com -selecteer Downloads, Freeware) kunt u zowel backups maken als gegevens(map-pen) synchroniseren. Beide functies bedient u vanuit een soortgelijke interface. U kunt het programma met een Nederlandstalige interface downloaden. Wel blijft de helpfunctie in het Engels. We concentreren ons hier alleen op de backupfunctie. Voor elke backuptaak cre-eert u eerst een profiel. Zo'n profiel kan zo eenvoudig zijn als het aanduiden van de bron- en doelmappen voor de backup. U kunt echter ook allerlei filters instellen, zodat bepaalde bestandstypes juist wel of juist niet in de backup worden opgeno. Hebt u behoefte aan meer opties, stap dan over op de Expert-modus. Zo hebt u onder meer de mogelijkheid bepaalde pro-gramma's voor of na de backup automa-tisch mee te laten uitvoeren. Bij vergelij-kingsopties kunt u precies bepalen wat SyncBack als een 'gewijzigd' bestand moet beschouwen: volstaat bijvoorbeeld het wijzigen van een bestandsattribuut (zoals Alleen lezen)? Verder kunt u zip-compressie activeren — in de gratis versie ss zo'n zip-archief beperkt tot 4 GB. Handig is ook dat u na de uitvoering van een profiel het logbestand kunt laten doormai-len. De commerciële SE-versie (ca. € 25) biedt nôg meer opties: onder andere Win-Zip-compatibele 256-bits aes-encryptie, snellere backups over een netwerk en de mogelijkheid om open of gelockte bestan-den te kopiëren. Toch lukt tijdens onze tests het backuppen van bijvoorbeeld open doc-bestanden ó ók in de freeware-
variant.
Commerciéle ToolsVindt u niet wat u zoekt in de inge-bouwde of gratis backuptools, dan is een commercieel pakket het enige alternatief.
Acronis True Image 10 HomeAcronis True Image 10 Home (€ 49,95) draait al op Windows Vista. U kunt met dit pakket even goed selectieve backups inplannen als images van schijven of par-tities maken, en schijven klonen. Voor beide taken kunt u wizards gebruiken. Wat selectieve backups betreft, kunt u niet alleen eigen gegevensbestanden selecteren — al dan niet met voorgedefinieerde bestandscategorieën-maar zijn er ook handige opties waarmee u snel en makke-lijk alle e-mails, adressen en instellingen van MS Outlook veiligstelt, of de instel-lingen van een hale reeks programma's kopieert. Crasht er ooit een programma, dan haalt u na herinstallatie eenvoudig uw oude instellingen terug. Ook images maken gaat simpel. U kiest telkens uit een volledige, incrementele of differentiële image. Een image kunt u bovendien op een speciaal afgeschermde partitie neerzetten. Vanuit een speciale opstartmodus (Herstelbeheer) ff via de opstartbare cd zet u die image dan snel terug, over uw corrupte partitie heen. Het kost slechts 2,5 minuten om een (licht gecomprimeerd) imagebestand van 2,31 GB te creëren, naar dezelfde fysieke schijf. Handig is dat u vanuit de Verkenner door uw images kunt bladeren en bestanden selectief kunt terughalen, zonder dat u daarvoor eerst zo'n image aan een sta-tionsletter hoeft te koppelen. Desgewenst wordt u via e-mail of een netwerkbericht automatisch op de hoogte gebracht, zodra een (ingeplande) backup voltooid is. We raden u wél aan de integriteit van uw ima-gebestand telkens te laten controleren. Af en toe weigert Acronis namelijk een image terug ee zetten, omdat het bestand corrupt is. Dat voorkomt u door de partitie v ó ór het imagen met chkdsk op fouten ee con-troleren en eventueel te defragmenteren.
Bullguard BackupBullGuard Backup kan interessant zijn voor wie naast een backuptool op zoek is naar een beveiligingssuite, aangezien het eveneens als onderdeel van BullGuard Internet Security te krijgen is (los € 40, suite € 60). Bovendien krijgt u bij dit programma online backupruimte toe-gewezen. Bij het losse pakket ss dat standaard 3 GB, bij de beveiligingssuite is dat 1 GB, maar door bij te betalen kunt u in beide gevallen tot 5 GB gaan. 100 MB kost zo'n € 5, voor 4 GB extra betaalt u ca. € 200. U kunt zowel voor de backup als voor het dataherstel gebruikmaken van een wizard. Voor de back-up kunt u uit verschillende gegevenstypes kiezen (zoals Mijn documenten, Mijn foto's en Outlook (Express) e-mails), maar later kunt u ook eigen bestanden bestands-mappen toevoegen. Ook is het mogelijk om filters te activeren: zowel op bestands-grootte, -extensie als -datum. Veel instel-Iingsopties voor het backuppen zijn er verder niet. Zoals gezegd kunt u als doellocatie voor uw backups ook een online drive selecteren. Het verzenden gebeurt versleuteld (backup.bullguard .com), maar mede doordat er geen compressie wordt toegepast, verloopt het ver-sturen erg traag.
Norton Save & Restore 2007Norton Save & Restore koopt u in principe ais een los product (€ 64,90), maar we vinden het ook ais spart te installeren 'special offer' bij Norton Internet Security 2007 (€ 99,90). U kunt een complete back-up van een of meer stations maken (image), of van specifieke bestanden én er is een kloonfunctie. Hiermee kopieert u een partitie rechtstreeks op bijvoorbeeld uw nieuwe harde schijf. Tijdens het backuppen zorgt Save & Restore automatisch voor compressie, maar u kunt de compressiegraad alleen instellen bij het maken van image. Handig is wel dat u de systeembelasting en even-tueel ook de netwerkbelasting tijdens het backuppen kunt beperken om andere taken niet te veel te vertragen. Op maxi-male snelheid geeft dat op een van onze test-pc's het volgende resultaat: 1 minuut 35 voor een image van 3 GB (gecompri-meerd tot ca. 1 GB), 3 minuut 3 voor selectieve backups van 1,13 GB/3393 bestanden (gecomprimeerd tot 783 MB). Selectief terugzetten is prima mogelijk, zelfs vanuit een image. Bovendien kunt u met de Verkenner in zo'n image bladeren, nadat u die via de tool aan een stationslet-ter hebt gekoppeld-handig!
Paragon Drive Backup 8.5Paragon Drive Backup Persona) (ca. € 40) is een zuivere imagetool. Het is hier niet mogelijk selectief bepaalde bestanden vei-lig te stellen — een ernstige beperking. Het programma draait al onder Vista. De interface is overzichtelijk en wizards hel-pen u bij diverse taken. U kunt een hale harde schijf imagen, maar een of meer partities kan ook. U bepaalt zelf of u de integriteit van de image wilt laten contro-leren, met welk compressieniveau u even-tueel wilt werken en vanaf welke grootte u het imagebestand wilt splitsen. Paragon heeft oog voor detail: u kunt bijvoorbeeld bepalen om bepaalde bestanden, zoals pagefile.sys en hiberfil.sys niet mea te kopiëren. Of u schrijft de image weg als iso-bestand. Standaard is 'hot processing' geactiveerd, wat betekent dat u ook de actieve (systeem) partitie zonder onderbre-king of reboots kunt imagen. Ook de moeite van het vermelden waard is de 'backup capsule': een afgeschermde loca-tie op de harde schijf waar u uw image kan neerzetten zodat u daar met de red-dingsschijf altijd nog bij kunt. Met de snelheid zit het wel goed: met 'fast compression' duurt het 4 minuut 5 om een imagebestand van 2,9 GB weg te schrijven. Het is ook mogelijk een diffe-rentiële image te maken. Dat duurt vrij lang: 3 minuut 42 om het imagebestand van 2,9 GB te analyseren. Met dit programma kunt u ook een harde schijf (of partitie) klonen, en een image aan een stationsletter koppelen, zodat u met de Verkenner bestanden selectief kunt terughalen.
PCM ConclusieWat de beste backuptool is, is afhankelijk van uw wensen. Een pakket dat vijf sterren scoort werkt natuurlijk zeer goed, maar het kan best zijn dat u genoeg hebt aan een pakket met twee sterren. Beperkt Wilt u siechts een heperkt aantal, niet-kri-tische gegevensbestanden backuppen, dan hebt u waarschijnlijk voldoende aan een eigen script of de ingebouwde tool in XP — zeker als u die backup opsiaat naar een netwerkschijf, eiders in uw woningl. Werkt u met Windows Vista Ultimate, Business of Enterprise, dan is het nieuwe Back-upcentrum mogelijk geschikt voor de veeleisende gebruiker. Naast volautomatische, selectieve back-ups kunt u hiermee nameiijk ook images creeren. Meer opties Werkt u niet met een van die Vista-versies, of hebt u behoefte aan meer opties, dan is Acronis True Image de meest flexibele tool. Hij scoort nét iets beter dan Norton Save & Restore: ce. €15 goedkoper, de ingebouwde hersteiopties zijn flexibeler en je kunt zowel Outlook-data als diverse programma-instellingen backuppen.
|